Dokter van Dalelaan 9, 3851 JA, Ermelo
0341-745773
info@vanneau-cafe.nl

Het Station

Dé plek in Ermelo voor goede koffie en lekker eten!

Vanneau Café bevindt zich in Station Ermelo-Veldwijk, het station kent al een lange geschiedenis en velen hebben herinneringen waarbij het station een bepaalde rol speelt. Het station Ermelo zal dat blijven doen, ook in de toekomst. Geniet van een heerlijk geurig kopje koffie of een bijzonder gerecht bij Vanneau Café in station Ermelo.

Hoe komt een klein, onbelangrijk dorpje op de Veluwe aan een treinstation?

Station Ermelo - Veldwijk
Station Ermelo – Veldwijk

In 1856 wilde een viertal mannen; twee Belgen, een Fransman en de Nederlander, H.A.J. Baron van Lockhorst, een spoorlijn van Utrecht, via Nijkerk naar Hattem/Zwolle aanleggen. Koning Willem III willigde die aanvraag in. Zo werd in 1860 De Nederlandsche Centraal Spoorweg Maatschappij in het leven geroepen.

Na eindeloze vertragingen ging de aanleg van start. De aankoop van gronden verliep vlot en waar men onvoldoende medewerking kreeg, werd er een wijziging in de richting van de spoorweg aangebracht. Onwillige grondeigenaren waren dan ook de oorzaak van de vele bochten in de spoorlijn. Ook de grote bocht tussen Ermelo en Harderwijk is hierdoor ontstaan.

In Ermelo werd grond aangekocht van Hendrik van Malestein voor een bedrag van fl. 350.000,00, maar ook de gemeente Ermelo heeft heel wat grond verkocht voor de aanleg van de spoorlijn. Voor zover het grond in Nunspeet betrof (Nunspeet en Ermelo waren toen één gemeente), werd het zelfs gratis afgestaan. Ook werd grond aangekocht van burgemeester C.L. Vintringa en de heer mr. Petrus C. Baron van Nahuijs. Nunspeet kreeg vervolgens in1863 een station, evenals Putten in datzelfde jaar. Maar Ermelo werd overgeslagen, waarschijnlijk werd het dorp niet belangrijk genoeg geacht voor een halte. Tegelijkertijd vond men de afstand tussen de spoorlijn en het oorspronkelijke dorpscentrum te groot. 

Een halte voor het dorp Ermelo bleek pas mogelijk in 1882, en dan alleen als er een bedrag van fl. 10.000,00 werd betaald en de garantie werd gegeven dat het station rendabel zou zijn. De Ermelose gemeenteraad ging hiermee graag akkoord, zeker toen bleek dat de heer M.J. Chevallier, eigenaar van het landgoed Veldwijk, bereid was het bedrag uit eigen middelen op tafel te leggen. Chevallier zegde bovendien toe de benodigde grond met een oppervlakte van 4.000 m2 gratis beschikbaar te stellen en gedurende 20 jaar eventuele te korten te zullen aanzuiveren. Wel stelde hij als voorwaarde dat het gemeentebestuur een weg naar het dorp zou aanleggen. Deze weg, dié volgens oude foto’s aan beide zijden werd omgeven door uitgestrekte korenvelden, moest bovendien verhard zijn. Zo kwam het tot een deal en werd de Stationsstraat aangelegd. Op 1 jul 1882 werd met enig feestgedruis de halte Ermelo-Veldwijk officieel in gebruik genomen. Het was een mijlpaal in de lokale geschiedenis. Station Ermelo-Veldwijk, later omgedoopt tot station Ermelo, was ontzettend belangrijk voor de sociaal-economische ontwikkelingen.

Het eerste stationsgebouw is overigens al in 1898 vervangen door een nieuw pand. Het oude station deed verder dienst als woning voor de stationschef. Deze functionaris had een bijzondere band met psychiatrisch ziekenhuis Veldwijk. Hij deed daar tevens de administratie en luidde de bel bij aankomst van de treinen, zodat eventuele bezoekers van de inrichting gewaarschuwd werden om afscheid te nemen. Speciaal voor Veldwijk werden er loslijnen aangelegd en voor de aanvoer van de steenkool voor de c.v.- installatie was er zelfs een aftakking naar de Veldwijkse kolenschuren.

Veldwijkse kolenschuren

Na de Tweede Wereldoorlog werd het belang van het spoorwegstation in Ermelo steeds groter. Het personeelsbestand van de inrichting breidde zich uit, maar ook de komst van de militaire kazernes en de ontwikkeling van vakantieparken droeg bij aan deze expansie. Fietstreinen werden in de zomer een bekend verschijnsel. Er waren dagen dat er in Ermelo zo’n 300 fietsen werden afgeleverd. Ook het woon-werkverkeer nam sterk toe en daar had het leger een belangrijk aandeel in. Vooral in het weekend reden er veel militaire treinen om de verlofgangers af- en aan te voeren. Zelfs na de elektrificatie bleven hiervoor de oude stoomlocomotieven nog een tijdlang in dienst.

De automatisering bezegelde uiteindelijk het lot van Ermelo als zelfstandig station. Eind 1969 werd het station onderdeel van station Amersfoort en daarmee eindigde ook de periode met eigen personeelsleden. Personeel was steeds minder nodig en rond het millennium werd het stationsloket definitief gesloten.

Station Ermelo in 1964

Het Ermelose stationsgebouw is een zogenaamd Eilandstation vanwege de ligging tussen twee sporen. Oorspronkelijk had het gebouw twee wachtkamers met toilet, een bureau met loket en een bagageruimte. Het hoofdgebouw (halte) aan de dorpszijde van het stationsemplacement verviel in 1896, maar bleef wel behouden en werd als dienstwoning ingericht. Deze dienstwoning werd uiteindelijk in 1964 gesloopt.

Bron: Natalie Overkamp & Gert Hofsink